Magnus Chase and the Sword of Summer

Myths are simply stories about truths we’ve forgotten.

The_Sword_of_SummerI samband med skulen brukte eg alt for mykje tid på Den forsvunne helten (den første boka i Heros of Olympus-serien), som kort fortalt er eit kulturkræsj mellom romersk og gresk mytologi. Dette var ei av bøkene eg ikkje haldt på å spy av etter eit års tid. Dette er ikkje ei bok for 30 år gamle damer, men han lagar gode univers. Felles for dei bøkene eg har lese av han er at han baserer forteljingane på at gudar har born på jorda. Born som ikkje veit kven dei er eller kven foreldra er, men som på eit eller anna vis ikkje passar heilt inn. På ulike vis finn dei ut kven dei eigentleg er, og legg ut på episke oppdrag. For Magnus Chase er kvardagen tøff:

 

My day started out normal enough. I was sleeping on the sidewalk under a bridge in the Public Garden when a guy kicked me awake and said, “They’re after you.”
By the way, I’ve been homeless for the past two years.
Some of you may think Aw, how sad. Others may think, Ha, ha, loser! But, if you saw me on the street, ninety-nine percent of you would walk right past like I’m invisible. You’d pray, Don’t let him ask me for money. You’d wonder if I’m older than I look, because surely a teenager wouldn’t be wrapped in a stinky old sleeping bag, stuck outside in the middle of a Boston winter. Somebody should help that poor boy!
      Then you’d keep walking.

Han er heimlaus og foreldrelaus. Dei einaste venene han har er ein tvilsom duo: ein kortvaksen, hissig mann (med fabelaktig klesstil) og den døve kompanjongen. Livet hans tek ein brå tørn når han vert drepen i første kapittel – med den klingande tittelen “Good Mornign! You’re Going to Die”. Han vert teken med til Valhall av ein valkyrie, og det visar seg at mistanken hans stemmer: Det heile er ein stor feil. Kravet for å koma til Valhall er at ein må døy på helteaktig vis under strid, og sjølv om han døydde under strid var handlingane ikkje helteaktige. Surt. Han får likevel eit oppdrag, og viss han klarar dette får han kanskje behalde plassen i Valhall – og forhindra Ragnarok.

Forteljinga er tett knytt til norrøn mytologi. Eg var litt spent på korleis dette kom til å gå. Eg er ikkje nokon ekspert på dette, men eg har ei greie for norrøn dikting (det treng du ikkje å fortelja vidare), og eitt og anna har ein jo plukka med seg på vegen. Eg er typen som vert litt furten over faktafeil i Frost. Dette hefta meg ikkje noko særleg med dei bøkene som er tufta på anna mytologi, men eg var litt redd for at dette skulle øydeleggja litt for opplevinga. Det gjorde det ikkje. Riordan flettar inn mytologien på ein saumlaus og underhaldande måte, og levandegjer gudane på levande og humoristisk vis. Dette er ikkje akkurat ei lærebok i norrøn mytologi, og handlinga er amerikansk og vridd som berre det, men resultatet er underhaldande og veldig Riordansk.

Her kjem dei moraliserande avsnitta: Noko eg tykkjer at Riordan er flink på er inkludering. Personane er varierte, og det er ikkje uvanleg at dei er handicappa eller ikkje-kvite. Eg skal ikkje bruka for mykje tid på dette, då det vert både overpedagogisk og litt overberande, men i litteraturen er stort fråvêr av karakterer som ikkje er kvite, kjønnsnormative og frie for ulike funksjonsnedsetjingar. Viss dei finst er det liksom det bøkene handlar om. Normalisering av minoritetar er difor fråverande. Slik er det ikkje hjå Riordan.

Eg har lese den første boka i Percy-Jackson serien, i Heros of Olympus-serien, og no òg i Magnus Chase-serien. Heltane i dei to første har dysleksi. Riordan skreiv inn dette slik at den dyslektiske sonen skulle ha litterære karakterar å kjenna seg att i. Han forklarte dette med at mange halvgudar er dyslektiske då hjernen er stilt inn på greske eller romerske bokstavar, og det engelske alfabetet er difor ikkje like tilgjengeleg for dei. Magnus Chase er foreldrelaus og heimlaus. Han har ein døv bestevenn. Han tematiserer ikkje at Leo i DFH er latino, eller at Piper har amerikansk-indiansk opphav. Han tematiserer heller ikkje i særleg grad at valkyrien Samira i Sword of Summer er muslim, utanom at hijaben har magiske eigenskapar (!). Slik kan det og gå. Når det kjem til kjønnsroller er dette mindre uttrykt i DFH enn i dei andre bøkene, men det kan ha samband med at kjønnsrollene i norrøn tid var noko annleis frå det me ser i gresk og romersk mytologi. I dei polyteistiske religionane er gudane ofte feilbarlege og svært menneskelege. Dei norrøne gudane er svært “typete”, og hjå Riordan vert dei fleirfasetterte. Heltefokuset i SoS er interessant då ingen trur eller vil at Magnus Chase skal vera ein helt. I den norrøne verda er lagnaden allereie bestemt, spørsmålet er ikkje viss, men når. Loke seier:

The thing about fate, Magnus: even if we can’t change the big picture, out choices can alter the details, That’s how we rebel against destiny, how we make our mark. what will you choose to do?’

Er det noko von for denne verda? Saman med Samira, dvergen Blitz og alven Hearth tek han lagnaden i eigne hender, så godt han kan. Ingen er spesielt begeistra for dette. Slik ser dødsgudinna Hel på helteskapen:

      She turned towards the monument so only her mortal side was visible. ‘Sad and meaningless. Another hopeless battle, like the one you’re about to engage in…’
Granted, my American history was a little rusty, but I was pretty sur ethey didn’t build monuments at the site of sad and meaningless events.
‘Wasn’t Bunker Hill a victory? Americans holding off the British at the top of the hill? Don’t fire until you see…’
She fixed me with her milky zombie gaze, and I couldn’t make myself say the whites of their eyes.
‘For every hero, a thousand cowards,’ said Hel. ‘For every brave death, a thousand senseless ones. For every einherji… a thousand souls who enter my realm.

Magnus Chase and the Sword of Summer er full av humor og lettvint spenning. Til tider vert det litt for action-pakka for ei gamal dame, men boka er ikkje skriven for slike, og godt er det. Me har nok av andre bøker å velja mellom. Ungdomane har ikkje det.

 

Scarlett Epstein Hates It Here

Melville, New Jersey, is the perfect place to have a pretty mediocre life for, like, seventy years and then die.

Scarlett-Epstein-Hate-It-Here-Final-Cover-678x1024Møt Scarlett. Sosialt utskot med nøyaktig to vener: jamgamle Avery og søtti år gamle Ruth. Det vil seie, to vener i røynda. Internett er ei anna sak.

Saman med eit assortert utval likesinna skriv Scarlett fan fiction. Dei skriv om eit nerdete TV-program om ein skule der halve elevmassen er varulvar. Paralellen til Fangirl stoppar der. Denne boka er skarpare. Scarlett sitt liv bryt midlertidig saman når Lycanthrope brått og uventa tek slutt. Ho byrjar å via livet rundt seg nærmare merksemd, og finn ut at dei karakterane som gjer livet hennar mindre enn tilfredsstillande i grunnen passar vel så godt i ei anna ramme. Her kan ho avsløra folk for den dei verkeleg er. Å vera eit utskot har ein klar fordel: Ho har rikeleg med både materiale og hemnlyst. Når den småtjukke og nerdete eks-vennen Gideon plutseleg tek eit steg frå the dork side til the dark side og blir – gisp – populær – då er det berre å setja seg godt til rette:

xLoupGaroux: Scar, I’m serious. Please brush up on the definition of MARY SUE on the “About Us/Rules” page and do a close read. I don’t want to establish a pattern of lenience with this.
Scarface: dude… Do you really think she’s a Mary Sue?
xLoupGaroux: She’s just too perfect. I want to see her be a real person. Not some idealistic fake paragon of virtue that is cleary a stand-in to make up for your terror of potentially having fun at a party.
Scarface: WTF?
xLoupGaroux: Whole lot easier staying in and writing yourself brave instead of going out and BEING brave, is all I’m saying.

Karakteren vert fort gjennomskoda som ein Mary Sue, men Scarlett har fått blod på tann. Forsøka på å vera kald og kalkulerande går likevel ikkje alltid som ynskja:

This it the part where I am supposed to be a sparkling, vindictive angel of revenge whose cutting remarks make him feel like shit.
“I like your shoes,” I blurt.

Scarlett er intelligent, skarp og vittig. Ho er for det meste usympatisk i måten ho møter verda på, men ho er ein karakter ein får ei umiddelbar medkjensle og forståing med. Ho studerer skarpsynt omverda (I realize there are an equal amount of men and women in this room, but only the men are talking and the women are listening), og har allereie klart å bli skulda for å vera ein feministisk karakter. Eg er ikkje heilt sikker på om eg tykkjer at det stemmer, men ho er uansett ærleg og artig. Alle har (eller burde ha) ein Scarlett i seg. Ho er dessutan barnsleg og usympatisk, og dei fleste av oss har vel litt av det òg.

Det er mykje å seia om boka. Ein ting er at ho er for kort. 288 sider er for lite for alle dei plotta Breslaw har putta inn i romanen, men dei plotta forfattaren vier tid til, dei er gode. Ho har laga mange sterke karakterar, og naboen – hasjrøykande, brutale Ruth – er ein av desse. I eit noko usannsynleg samansurium av forteljingar og komplikasjonar er forteljinga truverdig og lett å kjenna att. Alt i alt er dette svært kjekk lesnad – om en litt for rask.

Trykk her for Scarlett Epstein i smakebit-form. 

Smakebit: Scarlett Epstein Hates It Here

You know the kind of person who rolls his or her eyes at a TV show or a book and goes, “That would never happen”? I’m the opposite: I walk around all day waiting for a reason to suspend my disbelief. There’s a ghost in the girls’ locker room? Great; let’s find out if she’s a murdered former prom queen out for revenge. The entire town of Melville, New Jersey, is directly over the Eight Circle of Hell? Awesome. I shotty the crossbow.

ScarleScarlett-Epstein-Hate-It-Here-Final-Cover-678x1024tt Epstein er den typen tenåring som går rundt og ventar på at noko skal skje, men som eigentleg har gitt opp håpet om det for lenge sidan. New Jersey er berre ikkje den type plass. Ho lever ut den mest givande delen av livet sitt på nett, der ho skriv fan fiction. Verda fell meir eller mindre i grus når TV-serien ho skriv om vert lagt ned, men ho fortset å skriva forteljingar. Denne gongen er det klassekameratane som står i fokus.

Du finn fleire smakebitar på Flukten fra virkeligheten. 

Bok 1: Get Even (Don’t Get Mad)

20483075DGM (Don’t Get Mad) er ei gruppe tenåringsvigilantar som tilsynelatande berre har to ting til felles: manglande tillit til kvarandre, og eit overdimensjonert hevnmotiv. DGM vart forma for eit år sidan, som ein reaksjon mot mobbing på den katolske privatskulen. Mobbarane vert hengt ut på ein måte som svarar til handlingane. Nærare bestemt: videoar av audmjukande hendingar, avsløringar av juks, kort sagt: DGM publiserer ting som øydelegg sosial status, utan omsyn til kva det inneberer for personen som vert hengt ut. Dette er sjølvsagt tilfredsstillande for ein sjølvrettferdig lesar (hei), men etter kvart får ein ei kjensle av at dei får meir enn fortent.

Margot (nerd, fengsla av eit strengt studieregime for foreldre som ikkje vil meir for dotter si enn eit saftig Ivy League-stipend), Kitty (driftig volleyballkaptein), Olivia (med ein god fot innafor den populære krinsen, og ein ustabil heimesituasjon på kjøpet) og Bree (opprøraren i den prestisjefylte familien, med ei trong til maktdemonstrasjonar som vil vekke faren si merksemd – og kanskje kjærleik) dannar eit “motley crew”.

Når boka byrjer har dei allereie forma hemnaksjonsgruppa – hemmelege teikn og løfte(I *sett in namn* do solemnly swear that no secrets shall leave this square) inkludert. Det vert vist til tidlegare, tydingsfulle hemnaksjonar. Alle veit kva DGM er, men ingen veit kven dei er. Rektoren og gymlæraren dreg i gang ei heksejakt (i staden for å la politiet arbeide i fred, men i all rettferd: ei serie av tenåringsdrap vert undersøkt av ein person, ein person åleine, og han er djupt uinteressert):

“One year of free tuition,” Coach Creed said. “To whoever can force our suspect to confess to his involvement with DGM.”

Innsatsen vert brått høgare og farlegare: Tidlegare (og noverande) ofre byrjar å døy. Felles for dei alle er at det vert lagt att eit visittkort. Det einaste teiknet på korta er gruppa sine initial.

Det mest slåande med denne boka er forhistorien. Forfattaren har allereie  lagt mange viktige og retningsgivande handlingar bak seg – utan at lesaren får meir informasjon om desse enn at dei har hendt. Det vert litt vel praktisk for forfattaren, og litt vel forvirrande for lesaren – gjennom heile serien gjekk eg rundt og trudde at eg hadde gått glipp av ei fyrste bok. Det er heller absolutt ingen grunn til at serien skal vera ein serie. Den fyrste boka stoggar midt i handlinga, men ikkje naudsynt i eit crescendo. Det ser ut til at forlaget har opna det originale manuskriptet på midten og funne ut at det var ein fin plass å dele for å få to publikasjonar i staden for ein. Cash is king.

Når det er sagt: boka er veldig spanande. Sjølv om det er mykje det er vanskeleg å svelje, og ikkje minst mange val det er vanskeleg å få nokon sympati for, er det vanskeleg å ikkje bli engasjert av dei små spora. Men heilt seriøst: om forlaget såg det verdt å dele boka i to, kunne dei like greitt fått forfattaren til å skrive ei fyrste bok. Forteljaren har for mykje informasjon som lesaren ikkje har, og ein sitt heile tida med ei kjensle av å bli ekskludert.

Gretchen McNeil (2014). Get Even (Don’t Get Mad 1). 320 s.

Bok 42: Don’t You Wish

12924188Omslaget seier sitt. Det flotte med e-lesar er at ein kan skjule guilty pleasures frå omverda… Med mindre ein har ein bokblogg med sjølvpålagt tvang til å syne fram bokomslaga. Eg visste eigentleg kva eg gjekk til. Resonnementet bak bokvalet er nøyaktig det same som ved det førre: eg trong nokre tomme kaloriar. Og det fekk eg.

Annie Nutter er totalt ordinær. Ho er ikkje pen, ho er i alle fall ikkje rik, og ho har verdas verste lillebror. Faren er oppfinnar, men vilja er høgare enn gjennomføringsevna. Som eit resultat er huset fullt av “Nutter Clutter” (eufemisme for ekstrem samling), kronene for få, og frustrasjonen høg. Ein dag byrjer mora å grine av eit interiørmagasin. Ho ser huset til Jim Morrisson, ein mann ho kunne ha gifta seg med. Det er fantastisk. Han ser fantastisk ut. Han er framleis singel. Og Annie klarar ikkje å dy seg for å tenke litt på korleis livet hennar hadde sett ut om ting hadde vore litt annleis.

Ho vert flytta til eit parallellt univers, eit univers der mora ikkje hadde gifta seg med den litt tafatte oppfinnaren, men ein rik plastisk kirurg. Ayla, som ho heiter her, ser fantastisk ut. Ho har alt. Ho er dronninga. Livet er fabelaktig. Som i at det er for godt til å vera sant. Ho nyttar seg fullt av moglegheitane den nyvunne populariteten gir henne, for draumen er sikkert snart over uansett. Men som mora seier, om Annie ikkje hadde vore Mel Nutter si dotter, hadde ho ikkje vore seg sjølv.

“I want to go home.”
“You sound like Dorothy in Oz.”
I manage a smile, and unfamiliar weight settling on my chest.  “Yeah, sometimes I know precisely how she felt.”

Dette er ei av dei minst interessante bøkene eg las i 2015 (og den lista kjem nok ikkje til å slå nokon i bakken). Eg er glad i heile kva-om-tropen, men med unntak av det romantiske innslaget sleit eg med å få nokon medkjensle med hovudkarakteren før heilt på slutten. Eg har lese ei bok av Roxanne St. Claire tidlegare, og den likte eg kjempegodt (så godt at eg las ho fleire gonger!). Det kjem eg ikkje til å gjera igjen med denne. Ikkje fordi den var så frykteleg dårleg, men boka mangla intelligensen og finessane som gjorde They All Fall Down verdt det. Men morosam, det var ho.

Roxanne St. Claire (2013). The All Fall Down. 368 s.

Dette var den siste boka eg las i 2015, så no skal eg nullstille teljaren og fundere litt meir over (eventuelle) lesemål i 2016.

Bok 36: Every Last Word

23341894Samantha McAllister er populær. Ho er i den gode vennegjengen alle vil vera ein del av, men som alle er redde for. Ho har utsjånaden, og ho kan reglane. Men Samantha har OCD. Ho kjempar mot ulovlege tankar (kva om eg satte kniven mot halsen til venninna mi?), og ein hang til talet 3. Dette held ho hemmeleg, redd for at fasaden skal sprekke. For ho veit kva som skjer med den som vert støtt ut frå The Crazy Eights. Samantha held hardt på fasaden, men ser at ho med all sannsynlegheit vil vera neste mann ut. Og kven er ho om ho ikkje er populær?

Medan Sam står ved skuleskapet, legg ho merke til nokon ho ikkje har sett før. Caroline ser rar ut. Ikkje eit snev av sminke, ei slitt t-skjorte med tekst på (if you could read my mind, you wouldn’t be smiling). Likevel er det noko som gjer at dei to vert vener, typ med ein gong. Caroline ber Sam om å møte henne i lunsjpausen. “Om du er slik eg trur du er, kjem dette til å forandre livet ditt”. Og det gjer det. Caroline introduserar Sam for Poet’s Corner. Diktarhjørnet er ein gjeng med misfits som samlast for å framføre eigne dikt. Mellom anna ein kjekkas som heiter AJ, som av heilt ukjende grunnar ser ut til å verkeleg hate Samantha.

Samantha vert etter kvart innlemma i Diktathjørnet, og får eit hemmeleg tenåringsliv som ho ikkje kunne ha drøymt om. Nokre gonger er det meir spanande å vera på utsida enn på innsida. Men mens Samantha sjonglerar forelsking, venninnedrama, og det å finne seg sjølv, har ho ein ekstra tung ball: tvangstankane som ingen må finne ut av.

Every Last Word er ei ganske rett-fram tenåringsbok, utan mange krumspring i nokon retning. Om ikkje direkte keisam, var forteljinga heller ikkje spesielt givande. Heilt til slutten. Her skal eg ikkje røpe så mykje, men eg kvikna til midt i søndagsvasken og måtte rett og slett lytte litt. Spenningspunktet er fabelaktig. Om det er verdt dei 7 timane det tek før ein kjem dit, er eg ikkje heilt sikker på.

Tamara Ireland Stone (2015). Every Last Word. Lydbok.

Bok 32: Beauty Queens

“Because ‘You’re perfect just the way you are,’ is what your guidance counselor says. And she’s an alcoholic.”

beautyqueens

Miss Teen Dream er årets happening. Det er ein nasjonal venleikskonkurranse der jenter frå alle dei amerikanske statane kjempar om den gjeve tittelen. Miss Teen Dream er alt ei jente skal vera: vakker, harmonisk, ukontroversiell, tradisjonell og trygg. Så kjem tragedia: Årets Miss Teen Dreamers vert ramma av eit flykrasj, og hamnar på ei tilsynelatande øde øy. Saman må konkurrentane finna ein utveg, og på vegen finn dei ut mykje om seg sjølv. Men fekk de med dykk nøkkelordet “tilsynelatande”? Øya er ikkje heilt øde. Jentene har hamna midt i planlegginga av eit statskupp.

Me møter ei brokete samling jenter: her har de ho som meldte seg på for å driva under cover-journalistikk for skuleavisa, eit transseksuelt boy band-medlem, ein kristen poledancer, ein hard core texanar, og så vidare. Det er skikkeleg artig. Dei går gjennom ei slags utvikling, men viktigast av alt er det som skjer når ein ikkje lenger er konkurrentar, men overlevarar.

Det einaste aberet med lydformatet er at det er vanskeleg å kamuflera dei dårlege og kleine sex-scenane (ja, det vert det, ut med det heteronormative samfunnet etc. etc.), ekstra kleint når ein ferierar i barndomsheimen. Til dømes er ein deltakar eigentleg ein slags varulv; eit vesen som vert driven av ein vill seksualitet som ho har halde skjult så lenge. No som den vernande amuletten forsvann i flykrasjet slepp kreftene fri. Krefter ho alltid har halde skjult, på kostnad av seg sjølv. Men dette er ein roman der jentene tidleg vert samde om at det ikkje er lov å be om orsaking: ein skal stå for og i det ein gjer. Gjennomgåande kan ein seie at her finst det ikkje noko skjult bodskap: den feministiske tråden ligg klart ute i dagen. Mest av alt er det berre morosamt.

Beauty Queens er ein satirisk ungodmsroman. Den er uhøgtideleg og underhaldande. Humoren er overtydeleg, sarkastisk og overberande, og dette gjer seg svært godt. Innafor ei fluffy fjortisramme ligg det mange lag av satire, godt hjulpe av ei mengd fotnotar som gjer seg spesielt godt i lydbokformat. The Corporation kjem med oppklarande kommentarar undervegs, samt kommentarar om kvifor ei hending er passande eller ikkje:

“The Corporation would like to apologize for the preceding pages. Of course, it’s not all right for girls to behave this way. Sexuality is not meant to be this way – an honest, consensual expression in which a girl might take an active role when she feels good and ready and not one minute before. No. Sexual desire is meant to sell soap. And cars. And beer. And religion.”

Haruhi tipsa om romanen etter at eg las ei ganske dårleg lydbok. Eg veit om to søte jenter som har kome til verda, og har nyleg fått meg symaskin. Og når eg gjer ting eg ikkje kan, er det fint å ha ei lydbok som kan overdøyva ubekvemsorda. Timane gjekk fort foran Pfaffen, i selskap med Tiara, Shanti, Edina, Petra, og dei andre. Og, sidan du sikkert er nysgjerrig eg vil skryte, her er resultatet: Reversible forklede, design by mor.

Photo_2015-08-03_04-13-13_PM

IMG_20150803_161753

Audible-utgåva er på 14 timar og 37 minutt. Eg trur faktisk at eg føretrekk lydbokformatet til denne festen her, for måten narrativet vert brote med er rett og slett veldig underhaldande på lyd. Det understrekar det kommersielle og glatte laget i forteljinga.

Og hugs-

It’s always darkest before the ultimate sparkle.

Libba Bray (2011). Beauty Queens. Audible-utgåva.

Bok 18: Eld

tumblr_lzox6jJKox1r0lan6o1_1280Eld er andre bok i Engelsfors-trilogien. Den fyrste, Cirkeln, har eg skrive om her. Eg hadde ikkje tenkt å lese denne med ein gong, litt fordi eg ikkje har tid, litt fordi eg kanskje skal halde ei eksamensforelesning om Cirkeln om nokre månader, og ikkje hadde tenkt å “besudle” analysen med informasjon som sitt utafor den fyrste boka. Men så klarte eg ikkje å la vera. Eld var faktisk så spanande at eg ikkje trur at eg har noko anna val enn å bestille heim tredje bok (Nøkkelen) seinare. Noko eg absolutt ikkje har tid til. Men så kjekk er denne trilogien faktisk. Eg driv og analyserar Divergent for tida. Ei av dei mest begredelige bøkene eg har lese på nokre år, og la oss berre sei at den ikkje vert mindre irriterande å bruke eit år på å analysere den. Så eg vert så glad og gira når det dukkar opp god ungdomsfantasy med interessante, aktive og fleirdimensjonale jenter.

Det heile er pakka inn i Engelsfors, ein oppdikta (trur eg?) stad som skrik bygdedyr og deprimerande ungdomstid. Jävla fuckings kuk-Engelsfors. Ida, Linnéa, Vanessa, Minoo og Ann-Karin er Dei Utvalde. Saman dannar dei ein heksesirkel. Dei veit ikkje kva det vil seie å vera Utvald, dei kjennar ikkje kreftane sine fullt ut, og dei likar eigentleg ikkje kvarandre sånn kjempegodt heller. I tillegg har dei Rådet over seg, dei vert granska for regelbrot, og må trø med varsemd – midt oppi det som truleg er apokalypsen. Engelsfors er nemleg ein slags Hellmouth, eit punkt på jorda der forbindinga mellom vår verd og demonanes verd er ekstra tynn. Og oppi det heile kjenner Linnéa kjensler for Vanessa som ho veit at ho definitivt ikkje burde ha, Ida sin perfekte fasade held på å sprekke, det er noko rart mellom Minoo sine foreldre, og Ann-Karin må betale for det ho gjorde i førre bok.

Jag har varit med nån annan. Hon väntar på tårarna men inga kommer. Hon kännar sig som den där uttorkade ryska sjön som de läste om i geografin, den som en gång var en av världens största sjöar, men nu bara är en liten pöl i öknen. En jävla pöl i den ryska öknen. Det är så hon känner sig.

Og han nye guten?

En nyinnflyttad elev på Engelsfors gymnasium är sällsynt i sig. En nyinflyttad elev som Viktor går emot alla naturlagar. Han hör inte hemma här. Det är som om någon planterat en exotisk orkidè i Engelsfors granskogar.

Det er ikkje lett å gå på vidaregåande, men det er enno mindre lett når det plutseleg berre er desse som kan stoppe verdas undergang. I tillegg er det ei ny røyrsle som grip Engelfors: Positiva Engelsfors! (Ja, med utropsteikn. PE er glade i utropsteikn.) I seg sjølv ganske kleint. Men det som i byrjinga berre høyrest ut som ein gjeng som har lese The Secret eit par gonger for mykje, visar seg å vera altoppslukande. Plutseleg har halve Engelsfors vorte ein del av ei sekt. Det er lett å vera med. Det visar seg at det er frykteleg vanskeleg å stå utanfor.

Eg las boka i eit strekk, berre avbroten av sove- og vaffelpausar (hardt liv). Den er mykje meir thriller-driven enn den fyrste boka, men det går aldri ut over truverdigheita. Eg trur verkeleg på desse jentene her, og er med på alt. Av og til er boka veldig morosam (Apokalypsen är en bagatell i jämförelse. Volleyboll är det absolut värsta en människa kan utsättas för.), nokre gonger er det vare historiar og lagnadar som kjem fram. Men den er alltid veldig, veldig spanande. Historien driv seg sjølv, i så stor grad at eg måtte avlyse heile laurdagskvelden og gløymte middagen.

Eit kjapt googlesøk bekrefta at eg ikkje er aleine om å ha blitt fanga i denne verda. Les gjerne meir på Bokhora, Siljes skriblerier, Flukten fra virkeligheten.

Eld (2012). Mats Strandberg, Sara Bergmark ElfgrenFyrste bind i Engelsfors-trilogien. 663 sider.

Tilleggsopplysing: Cirkeln kom nett ut som film. Og den har eg, som aldri går på kino, veldig lyst til å sjå. Ryktene seier at den ikkje har vorte vurdert for kino sidan det er ein *svensk* ungdomsfilm. Og det tykkjer eg er eit svært dårleg val, ut frå traileren.


Bok 16: Cirkeln

Cirkeln

Ein elev tek livet av seg på eit vekkgøymt skuletoalett. Seks jenter drøymer den same draumen. Den kvelden månen vert stor og unaturleg raud, går alle i søvne til dei vaknar saman i parken. Ingan hugsar korleis dei kom seg dit, ingen veit kva dei gjer saman, men dei har alle røyklukt i håret.

Dei kjennar kvarandre frå før, men dei har ingenting til felles. Det kroniske mobbeofferet, den populære jenta, skuleljoset, festjenta, ho alt for flinke. Ingen ynksjer å dele meir tid med kvarandre enn det som er strengt naudsynt. Det dei finn ut forandrar alt: dei er hekser. Ikkje på den artige sjå-kva-eg-kan-gjera-måten, men på den skumle me-må-redda-verda-men-me-veit-ikkje-korleis-eller-frå-kva-måten. Det er utruleg frustrerande å vera heks utan å få så mykje som ein tryllestav, når dei einaste ein kan stole på er folk ein ikkje kan utstå, og når ein i tillegg til å redde verda skal leve sine eigne liv, og takla dei utfordringane det bær med seg. Som å vera håplaust forelska i læraren. Å berre ville vera usynleg. Å ha ein far som sitt full i parken.. Eg klarar ikkje å skrive så mange lure ord om handlinga, då dette er ei av få bøker der eg vegrar meg for å gi ut «spoilers». Men det er fornøyeleg lesing. Du må riktig nok akseptere ein del ting på vegen: det finst kreftar i verda som me ikkje kan rå over. Og det er ikkje alle som burde vera venene dine som er det – men nokon gonger er dei du aller minst vil ha noko til felles med, dei einaste du kan stole på. 

«Engelsfors är en speciell plats», säger rektorn. «Här är närmare till andra … jag antar at man kan kalla det dimensioner. Vi vet inte varför, men hinnan mellan olika verkligheter är tunnare här. Profetien talar om en Utvald, som kommer att väckas för at skydda världen när en främmande ondska försökar ta sig igenom hinnan, in i vår verklighet.

Romanen er ganske tettpakka. Det er så mykje handling, men forfattarane skriv så levande at ein heng med i kvar side. I tillegg tykkjer eg personleg at boka har ein høg litterær kvalitet – forfattarane klarar både å skape truverdige og ærlige tenåringskarakterar, og å måle levande bilete. Jentetypane kan virke som klisjear, men dei sluttar å vera det når ein får lov til å følgje verda deira frå innsida. Som andre har peika på, er parallellane klare til Buffy, då skulen utgjer ein slags Hellmouth. Men romanen er velsigna fri for vampyrar og varulvar. Til tider var eg litt usikkar på kva slags sjanger eg eigentleg las – er dette ein fantasyroman, krim, spaningshistorie, eller ei realistisk skildring av ulike tenåringsliv? På Bokelskere står det at romanen er «Twilight møter Fucking Åmål». Eg vil seie meir Fucking Åmål enn Twilight.  Det er litt av alt, og det beste er at romanen og skildringane er skarpe, usentimentale og realistiske. 

Eg las Cirkeln i forbinding med ei prøveforelesing eg skal halde i juni, der pensum strekk seg frå Voluspå til Vindeltorn. Eit relativt utvida fantasyomgrep der, altså. Eg hadde eigentleg ikkje tenkt å ta med skulerelatert i litteratur i denne bloggen, men romanen var rett og slett så fengande at eg ikkje klarar å la vera.

Cirkeln (2011). Mats Strandberg, Sara Bergmark ElfgrenFyrste bind i Engelsfors-trilogien. 515 sider.

Bok 14: They All Fall Down

stcl_9780385742719_jkt_all_r1.indd

Det nest siste året på high school skjer det noko rart med Kenzie. Kenzie er i periferien av skulehierarkiet. Ho tek avanserte fag, og er oppteken av latin. Ho håpar på å kome inn på klassiske studier på Columbia, for å kome seg vekk. Frå minnet av broren, og frå mora som er alt for overbeskyttande etter at broren, Connor, døydde to år tidlegare. Av ukjende grunnar vert ho plassert på The Hottie List. The Hottie List er ein institusjon på skulen. Dei ti heitaste jentene på skulen vert plassert på ei liste som vert teken djupt seriøst, i alle fall av dei som er på ho. Men dette året skjer det noko urovekkande. Nummer ein døyr. Så nummer to. Er det ei forbanning som ligg over lista? Eller noko langt meir realistisk? Kenzie er nummer fem. Quinte. Merkelege ting byrjar å skje med henne:

Now I really feel stupid. And, whoa, dizzy. I walk to the kitchen because I was absolutely sure I’d heard Mom in there. But the room’s as quiet and still and empty as when I came in. I go straight to the door and check the latch, which is firmly horizontal and locked. Okay, totally an overactive imagination. But what is that smell? Good God, did someone blow one in here? I turn in a circle, my gaze stopping on the lock, my book bag, the mail, the partially opened pantry door. Did I leave it like that? Another set of chills rises over my arms because I swear, I did not leave that door open. I take a step closer and then I hear something. A low, soft, slow … hiss. What the hell is that noise? I look at the stove to see that the back burner knob is twisted to the right—on—but there are no flames. What does that mean? It means that poisonous gas has been seeping through the whole house, and if I hadn’t just noticed, I’d have been dead in about ten minutes.

Tida er knapp, og mysteria mange.

Det tok litt tid før forteljinga klarte å dra seg i gang, men når det fyrst tok av, vart det veldig spanande. Du vert sittande og gjette på kva som skal skje, og klarar det aldri. Vel, nesten aldri, for det er nokre litt vel tydelege frampeik, som når nummer to tek seg ein shot av druesprit og utbryt “Thank God I’m allergic to peanuts and not to grapes”. Gjett kva som skjer der!

Romanen har nokre klare veikskapar. Kenzie er morosam og truverdig som tenåring, og med eit lynande intellekt. Det kunne vore så bra! Men ho er veldig passiv. I staden for å ta stilling til dei dilemma ho står ovanfor, står ho heile tida på utsida og skildrar dei passivt: Skal ho ta velgje Josh (populær rikmannsgut) eller Levi (notorisk badass: “Levi Sterling? He’s a threat to the heart, the mind, the sanity, and quite possibly the virginity.”)? Korleis kan ho skværa opp med bestevenninna? Korleis kan ho frigjere seg frå den overbeskyttande mora? Korleis kan ho nå opp til dei akademiske ambisjonane sine? Det er frustrerande å sjå ein kvinneleg hovudfigur som har så mykje potensiale, men som berre går med vinden. Imidlertid tykkjer eg at det er veldig frigjerande med ein så intelligent kvinneleg hovudkarakter. Ho er veldig smart, og det spelar ei stor rolle i plottet si utvikling.

Eg fann boka på Lesenyter. Ho var ikkje veldig positiv, men konkluderte med at “Det er ikke en bok som blir med deg lenge, men den er underholdende så lenge det varer.”. Det kan eg stille meg bak. Eg kjøpte boka fordi denne veka var ganske lik sist veke: Eg skulle ut på reisefot, og trong noko lettvint. Bokmeldinga til Lesenyter såg veldig aktuell ut. Eg fekk ikkje lest så mykje, då sidekameraten på flyet var full og snakkesalig (hurra), men så vart eg sjuk, og sidan eg sjølvsagt var døden nær, var denne boka akkurat passe spanande og akkurat passe underhaldande. Men eg skulle så gjerne sett ein meir aktiv hovudperson.

They All Fall Down. Roxanne St. Claire. 2014. 352 s. Kindle Edition.